“BİR MARKET ZİNCİRİNİN SADAKAT KART UYGULAMASINA İLİŞKİN İHBAR VE ŞİKAYETLER HAKKINDA”
KİŞİSEL VERİLERİ KORUMA KURULUNUN 25/03/2019 TARİHLİ VE 2019/82 SAYILI KARAR ÖZETİ

Karar Tarihi : 25/03/2019
Karar No : 2019/82
Konu Özeti :Bir market zincirinin sadakat kart uygulamasına ilişkin ihbar ve şikayetler hakkında
 
 Bir marketin mağazalarından temin edilen ve bazı alışveriş/ hizmet alımlarında indirim ve puan biriktirme
avantajı sağlayan sadakat kart ile ilgili internet sitesine giriş yapıldığı esnada ekranlara gelen uyarı metninde
“….. Kart avantajlarından faydalanmaya devam edebilmek için Kişisel Verilerin Korunması Kanunu
kapsamında veri işleme iznini vermen yeterli…iznin yoksa karşına çıkacak olan üyelik ve rıza beyanı metnini
okuyarak onayla.” ya da …. Kart tarafından kişilerin cep telefonlarına gönderilen kısa mesajlarda “Kişisel
Verilerin Korunması Kanunu kapsamında izninizi lütfen güncelleyiniz. İzni güncel olmayan müşterilerimiz,
kişisel bilgileri silineceği için kasalarımızdan cep telefonu söyleyerek alışveriş yapamayacaklar.” şeklinde
açıklamalara yer verildiği, bu anlamda açık rızanın bir ürün veya hizmetin sunulmasına ilişkin koşul olarak ileri
sürüldüğünden bahisle 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (Kanun) kapsamında gerekli işlemlerin
tesis edilmesi talebiyle Kuruma yapılan şikayet,


 Buna ilaveten Kuruma söz konusu market tarafından düzenlenen perakende satış fişlerinde, sadakat kart
kullanımı ile ilgili Kanun kapsamında müşterilerden açık rıza alınması esnasında “Veri İzni Alma Uygulaması”
adı altında 0,01 TL hizmet bedeli alındığı yolunda Kuruma intikal eden ihbarlar


 Öte yandan, yukarıda yer verilen hususlara ilişkin olarak yapılan değerlendirme esnasında söz konusu
sadakat karta ilişkin olarak internet sitesinde yayımlanan “…. Kart Üyelik ve Rıza Beyanı” başlıklı metinde,
“Üye; Program kapsamında otomatik ve otomatik olmayan yollarla edinilen mevcut ve/veya yeni kişisel
bilgilerinin (Alışveriş bilgisi, isim, soyisim, rumuz, cep telefon numaraları, e-mail adresleri, doğum tarihi,
yaşadığı şehir, cinsiyet, medeni durum, eğitim düzeyi, ilgi alanları, zevk ve beğenileri gibi) ve elektronik
programlar nedeniyle ulaşılabilen lokasyon bilgisinin, kişisel olmayan bilgilerinin, Program kapsamında mal
ve hizmetlerini tanıtmak, üyelerini tanımak ve iletişimini arttırmak, imajını arttırmak, ürün, hizmet ve
iletişimini geliştirmek, kulüplere üye kaydetmek, müşteri memnuniyeti uygulamaları ve bilgilendirmeleri
yapabilmek, denetim, veri analizi, araştırma, trendleri anlama, pazarlama ve reklam hizmetlerinde de
kullanılmak üzere toplanmasına, veri kayıt sisteminde muhafaza edilmesine, sayılan amaçlarla ….. Ailesi ile
“yurtiçinde ve yurtdışında ilgili yasal mevzuatın öngördüğü azami süreleri aşmamak üzere paylaşılmasına ve
işlenmesine izin verir. …… Ailesi olarak bahsedilen kurumlar, Yönetim Hissedarları, Yönetim Hissedarlarının ve
Şirket’in bağlı şirketleri, iştirakleri, alt kuruluşları, işletmeleri, Şirketin her türlü temsilcisi, hizmet sağlayıcısı
ve/veya alt yüklenicisi ve bağlı şirketleri, GSM Operatörleri /Sosyal Paylaşım Siteleri ile Şirketin hak ve/veya
görevlerini devretmeyi teklif ettiği her türlü kişilerdir.” gibi genel nitelikte ifadeler
birlikte incelenmiş ve yapılan inceleme neticesinde,


 Müşterinin Sadakat Kart Programına üye olmadığı durumda Şirketin sunduğu ürüne ve kişiye özel fırsat
dünyasından faydalanamadığı ancak bu durumun hiçbir şekilde herhangi bir müşterinin Şirketin sunduğu
alışveriş ortamından faydalanmasını engellemediği dolayısıyla, veri sorumlusu Şirket tarafından hizmet
sunumu kapsamında Sadakat Kart Programına katılımın müşteriler açısından zorunlu tutulmadığı, söz konusu
Programa üye olmayan müşterilere hizmet sunulmaması gibi bir durum ortaya çıkmadığı dikkate alındığında,
Sadakat Kart Programına üye olunması sırasında kişilerin açık rızalarına başvurulması aksi takdirde söz
konusu programdan yararlanılmaması hususunda Şikayetçinin Şirket tarafından bir hizmet veya ürün
sunulmasının açık rıza şartına bağlandığı iddiası ile ilgili Kurumca yapılacak bir işlem bulunmadığına,


 Şirketten alınan savunmada, öncelikle Kanuna uygun üyelik onayları teyit edilemeyen müşterilere özel olarak
07.04.2018 tarihine kadar çeşitli kanallardan duyuru yapılan kişilerin daha öncesinde rızalarının alınmadığı

değil, yıpranmış, eksik, imzasız vs. gibi durumlar ile karşılaşılması nedeniyle ileride doğabilecek hukuki
ihtilaflarda ispat külfeti kapsamında söz konusu rızaların yenilenmesi yoluna gidildiğinin ifade edildiği, bu
çerçevede, Şirket tarafından hukuka uygun olmayan bir şekilde elde edilen kişisel verilere hukuki meşruiyet
kazandırılması için ilgili kişilerden açık rıza alınması şeklinde bir yola başvurulmadığı, aksine daha önce kişisel
verilerin işlenmesine yönelik alınan rızalara ilişkin matbu formlardaki muhtelif eksiklik ya da tahrifatlar
nedeniyle bu rızaların iki yıl içinde Kanun hükümlerine uyumlu hale getirilmesinin amaçlandığı dikkate
alındığında, Kanunun Geçici 1 inci maddesinin (3) numaralı fıkrası çerçevesinde Kurulca yapılacak bir işlem
bulunmadığına,


 “Aydınlatma Metni”nin incelenmesinden ucu açık ifadelere yer verildiği, öte yandan Sadakat Kart Programına
üye olunması aşamasında elde edilen kişisel veriler ve bunların aktarıldığı taraflar hususları başta olmak
üzere, “Üyelik ve Rıza Metni” ile “Aydınlatma Metni” arasındaki tutarsızlıklar bulunduğu, nitekim, elde edilen
kişisel verilerin sosyal paylaşım siteleri ile paylaşılacağı hususunda kişilerin aydınlatılmasına rağmen yapılan
güncelleme neticesinde “Üyelik ve Rıza Beyanı”nda bu ifadenin metinden çıkarılması ile birlikte söz konusu
paylaşım için kişilerin açık rızalarının alınmadığı bir durumun oluşmasına sebebiyet verildiği,
Ayrıca, aydınlatma metninde Şirketleri tarafından özel nitelikli kişisel verilerin de (sendika/dernek/vakıf üyeliklerine
ilişkin bilgiler, ceza mahkûmiyeti, güvenlik tedbirleriyle ilgili veriler, cinsel hayat, biyometrik veri ve sağlık
durumunuza ilişkin bilgiler gibi) işlenebileceği ifadelerine yer verildiği görülmüş olup, Şirketin temel faaliyet alanının
gıda ve ihtiyaç maddelerinin perakende olarak tüketicilere ulaştırılması olduğu, Şirkete ait tüm işyerlerinde sunulan
Sadakat Kart uygulamasının ise bir pazarlama programı olarak tasarlandığı dikkate alındığında, ceza mahkûmiyeti,
güvenlik tedbirleriyle ilgili veriler gibi özel nitelikli kişisel verilerin işlenmesinin veri sorumlusunun faaliyetleri
kapsamında amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olmadığı değerlendirildiğinden, “Üyelik ve Rıza Beyanı” ile “Aydınlatma
Metni” arasındaki tutarsızlıkların giderilmesi ve Şirketin Aydınlatma Metninin Kanunun temel ilkeleri ve Tebliğ
hükümleri de dikkate alınmak suretiyle güncellenmesi gerektiği hususunda Şirketin talimatlandırılmasına,


 Öte yandan, Şirketin savunmasında kişisel verilerin anonim hale getirilerek sosyal paylaşım sitelerine
aktarıldığı ifadelerine yer verildiğinin görüldüğü, bununla birlikte Kanunun 3 üncü maddesinde anonim hale
getirmenin: kişisel verilerin, başka verilerle eşleştirilerek dahi hiçbir surette kimliği belirli veya belirlenebilir
bir gerçek kişiyle ilişkilendirilemeyecek hâle getirilmesi olarak tanımlandığı, bu kapsamda, anonim veriler
diğer bir ifade ile kişiler ile ilişkilendirilemeyecek veriler üzerinden kişiye özel bir pazarlamanın
gerçekleştirilemeyeceği göz önüne alındığında, Şirket uygulamasının Kanunda yer alan anonimleştirme tanımı
ile bağdaşmadığına bu nedenle anonimleştirmenin Kanuna uygun olarak gerçekleştirilmesi gerektiği yönünde
Şirketin talimatlandırılmasına,


 Son olarak, Şirket tarafından düzenlenen perakende satış fişlerinde, “Veri İzni Alma Uygulaması” altında 0,01
TL hizmet bedeli alındığı iddiaları kapsamında Şirketten alınan savunmada, müşterilere kasada alışveriş
yaparken gerekli bilgiyi vermek ve dilerse açık rızasını verebileceği üyelik linkini SMS gönderebilmek için
alışveriş kasalarına bilgi teknolojileri sistemi kurulduğu, bir teknik problem nedeni ile bazı fişlerde çalışmadığı
ve müşterilere sehven 1 kuruşluk bir bedel yansıdığı, bilgi teknolojileri hatası nedeni ile gerçekleşen bu
olayda müşterilerden toplamda 91.502 fişte 910,52 TL’lik ücret alındığı ancak bu ödemelerin telafisi olarak
müşterilerin kartına aynı tutarda indirim yüklendiği ve sistemsel bir hatadan kaynaklanan bu durumun derhal
telafi edildiği hususları dikkate alındığında, konuya ilişkin Kanun kapsamında Kurumca yapılacak bir işlem
bulunmadığına karar verilmiştir.